"Türkiyede Batı Müziğini Benden Daha İyi Kimse Bilemez..."

[idam_mahkumu]

---

Şimdi arkadaşlar, sitemizdeki makeleler, internet sitelerinde yayınlanıyor. E-kitap başta olmak üzre. e-kitap sayesinde çoğu insanı yönlendirmişiz ben takip ediyorum.

Yalnız çoğu okuyanın aklına "Türkiyede Batı Müziğini Benden Daha İyi Kimse Bilemez..." kelimesi takılmış.

Asılsız bir iddia değil bu. Bizler bunu biliyoruz zaten. Ayrıca ben direk ağzından duymuştum. Bir magazin programıydı sanırım, ayaküstü sohbet esnasında, bu sözü kullanmıştı.

Çok mütavazi bir insan olduğu için müziği ile alakalı böyle uç noktaları pek ifade etmez. Ama bazen arada bir söylediği olur. Bu sözde onlardan biridir.

Batı müziği denilince akla hemen "klasik batı müziği" gelir batı da sadece klasik batı mı var? Latin, ispanyol, rock, caz, country, blues ne olacak?  Belki bir çok müzisyen klasik müzik alanında Gencebay'dan da öndedir. Ama bütünüyle batı müziğini Türkiye'de en iyi Orhan Gencebay bilir. Bu bir iddia, varsayım ya da teori değil, akademik bir gerçektir.

- Nihavent Uvertur: Üst düzey batı müziği bilgisi gerektirir.
- Hatasız Kul Olmaz: Sadece türk müziği değil, tüm batıya göz kırpan bir şaheserdir.
- Sevda Borcun Var: Akdeniz müziğini iyi bilen bir müzisyen bu eseri ancak analiz edebilir.
- Beni Böyle Sev: Armonik donanımı üst düzey Gencebay eseridir, Mahur makamını bilmek yetmez, obua, elektro gitar kullanmakta yetmez, armoniyi de çok iyi bilmek gerekir.
- Bana öyle bakma: Country esintileri barındırır, Batı müziği sadece "klasik müzik" değildir.
- Sende Haklısın: İyi ölçüde Caz müziği deneyimi gerektirir.
- Sevmenin Zamanı Yok: Muhayyerkürdî olan bu eser, aslında bir Gencebay Senfonisidir. Senfonik bilgi gerektirir.
- Yorgun Gözlerim: Caz ve Afrika yerel halk müziği altyapısına sahiptir. Amerikan barlarında uzun saçlı caz gitaristlerinin harcıdır icra edebilmek.
- Ayrılık Nikahı: Türk hafif batı müziği temalıdır.
- Seni Buldum Ya: Bu eseri besteleyebilmek için en az Orhan GENCEBAY kadar İspanyol Müziğinden anlamak gerekir.
- Kır Gönlünün Zincirini: 80's Sound'lu bir eserdir. Dicso etkileri barındırır.
- Hor Görme Garibi: En az Led Zeppelin olmak gerekir.

Bu başlık kısa bir süre sonra google'de çıkacaktır. Söz konusu kelime araştırılınca bu başlık çıkar zaten, insanların aklında bu söz pek takılmış. Böylelikle açıklık getirmiş olalım istedim.

[mesutözşahin]

sevgili ömer çok iddalı bir söz bence bunu gencebay kendi ağzıyla her defasında söyledi onun dalı branşı thm tsm yani türk müziği..batıda ahkam kesemem diyor..batı klasikte en az türk müziği kadar zengin ve zor hatta daha bir matematiktir...

[idam_mahkumu]

sevgili ömer çok iddalı bir söz bence bunu gencebay kendi ağzıyla her defasında söyledi onun dalı branşı thm tsm yani türk müziği..batıda ahkam kesemem diyor..batı klasikte en az türk müziği kadar zengin ve zor hatta daha bir matematiktir...

"Batılı bir müzisyenin yanında konuşmam, ahkam kesmem..." demişti yanılmıyorsam.

[tarantini8]

yapılan tahlillere tamamen katılıyorum, tespitleri doğru buluyorum, benzer tespitlerden birazcık ben bahsetseydim yetmiş yerden muhalefet edilirdi...
Country müzikten, ispanyol müziğine ve diğer muhtelif dünya müziği çağrışımlarına dek tüm tespitler, hakiki manada Gencebay müziğinin ilham kaynakları ve düşündürdüklerini ifade ediyor.

[hasretsevda]

Aslinda bu konu cok genis ve kapsamli bir konu.sahsen ben Orhan babanin boyle iddiali kelimeler sarfedecegini sanmiyorum.hala arastirmaci olarak gordugunu biliyorum kendini...ama su sozu sarfetmis olabilir...turk muzikcilerin icinde batiyi en iyi bilen onlarla en iyi anlasan istisarede bulunabilen kisi olmustur Orhan Gencebay.Turk muziginin durumuyla ilgili en baslarda bir kac makale  yazmistim.icinde yilladir kanayan turk muzigi durumuda mevcuttu..Turk muziginde yanlis varsayimlar olarak bizden yillar once arastirip yazan kisiler olmustu...merak edenler is bankasi yayinlarindan 1974 te yayinlanmis  Cemil Demirsipahi nin  Turk Halk oyunlari adli kitabini okuyabilirler.icinde bu konularla  ilgili bir cok analiz mevcuttur..saniyorum dinleyenin dustugu yanilgi su..biz elimizde baglama ile yapilan bir melodiyi studyo asamasinda cesitli calgilarla aranje ettigimizde bu asla muzigin turunu degistirmez..ornegin Seni buldum ya eserinde kastaniyet ve gitarin on planda olmasi bize ispanyol havasini verir fakat sonucta turk muzigidir...makamsal olarak ispanyollarin kullandigi gam bizdeki kurdi ve bozlak ayagina denk gelir.arada islenis acisindan farklar vardir ama armonizaysonunda batiya en yakin makam bilinir bizdeki kurdi makami ve buna benzer tampere sistem makamlari...bir ara turk muziginde cevabi aranan 12 sorudan bahsetmistim..bu sorulardan biride  bati muzigi dunyada her yerde fakat turk muzigi sadece turklerin oldugu yerlerde dinlenir NEDEN? sorusu vardi...bunun en kisa cevabi batinin o muhtesem coksesliligidir...fakat buna karsi bizimde muzigimizde makamsal zenginlik vardir...kiyaslama yapacak olursak bati muzigi piramit gibi 3 boyutlu olmasina karsi bizde turk muzigi yataylamasina deniz gorunumundedir....ama asla coksesliligi yakalayamamisizdir...bunun da nedenlerinde batida kiliselerde baslayan cok sesli muzigin etkisine karsi turk muziginde din ve muzik iliskisinden tutun matbaanin gec kalmasi turk muzigi egitiminin cok yavas ilerlemesi alet yapilarinda standart akort sistemi olmayisi metod eksikliginden cumhuriyet donemi uygulanan yanlis muzik politikalarina kadar dayanir..hala daha standart bir nota yazim sekli yoktur..soz gelimi Gencebay nota yazisinda zaman zaman halk muzigi yazim sisteminide kullanirken bir baskasi kemal ileri ci sistemini kullanmistir...fakat gercekteki sistem Arel-Ezgi-Uzdilek sistemidir..tum calgilarin batiyla uyumu ancak bu sistemle gerceklesebilir.dogrusuda budur...bugun piyasada dinledigimiz bir cok muzikte ozellikle turk muzigi konusunda ornegin bir bas yaziminda paralel 8 li kullanilmistir bu armonide yasak hareket denen konuyla alakali olmakla birlikte puruzlu bir yontemdir...bizdeki beste anlayisi melodinin uzerine armoni uydurma hadisesidir...batidaki sistemde ise tam tersine armonik yapi once yazilir bestelenir ve uzerine melodiler yazilir...bu jazz muziginde en belirgin olan sistemdir...dolayisiyle jazz muziginde herkes ayni anda akorun uzerine melodi kurar.ritmik yapida bunu besler..
bati muziginin bu zenginligi ve  ihtisami karsisinda malesef Turk muzigi her zaman 50 adim geriden gitmektedir…nedeni teknik olarak bir bati muzigiyle asla bizim muzigimizi kiyaslayamayiz..bizdeki melodi yapisi en basinda seslerin ard arda olmasi genis entervallerin kullanilmamasi cok yuksek ses atlamalarinin olmayisi makama dayali oldugu icin taksim havasinda olusudur…elinizdeki bir eseri cok yavas sekilde icra ederseniz bestelerin tumunde bir taksim havasi oldugunu gormus olursunuz..ve seslerin bitisik sekilde makamsal seyirle karara gitmesi…mesela  bati muziginde modulasyon denen bir hadise vardir…soyle ornek vereyim…parcanin icra edildigi tonun bir sure sonra baska bir sese transpozesi yada turk muzigindeki adiyla gocurulmesi hadisesine ben ne Gencebay muziginde nede bildigimiz Turk muzigi yada halk muzigi eserlerinde  bugune kadar rastlamadim…yani siz bir turk muzigi eserini hangi sesle baslarsaniz o sesle icra edersiniz ve parca oyle son bulur…sahsen kendimde Gencebayin bugune kadar eserlerinde neden hic modulasyon ornegi kullanmadigini hep merak etmisimdir….cunku bugune kadar bu manada hic bir ornek olusmadi…turk pop muzigi tarihinde ise bu tip  modulasyon orneklerine rastliyoruz…bunun nedenide bati muzigi anlayisi ile aranje edilmeleridir..
Gencebay muzigine derinlemesine bakacak olursak armoni ikinci  plandadir.eserler daha cok teksesli zaman zaman paralel melodilerle armoni kurallarindan cok az faydalanilmasina ragmen renk sazlar eserlerde hakimdir..sonucta bestelerin duzenleme anlayisi turk muzigi uzerine batinin tekniginin kismen uygulanmasidir…yine ayni ornekten yola cikalim.seni buldumya eserinin kanun versiyonu vardi sanirim…eserdeki kullanilan calgilari ney kanun ud klarnet ritm gurubu olarak kurdugumuzu farzedelim…bu manada dinledigimizde ispanyol etkisi asla gelmeyecektir…
yillar once Azize Gencebayin long playini dinledigimde ordaki duzenlemeleri cok begenmistim..rahmetli Esin Engin in aranjeleriydi.bazilarimizin kulagina yabanci gelebilir ama bu duzenlemeleri bir batili cok iyi hissedebilir.
yorgun gozleri ornegine gelmek istiyorum..benim kisisel fikrim sudur:
afrika muzigi denen muzik ilkel atonal bir muziktir.bizim turk muziginin yanindan bile gecemez.ama atonal olmasi ve ilkel olmasi ton yada makam itibariyle batiya daha yatkin olmasi ses sisteminden kaynaklanir..yorgun gozler eserinde afrika muzigi esintisine ben rastlamadim…basinda ki acista ozel akort kullanilmis ve bir hint raga (hint muziginde makamlara verilen isim) denemesine rastlamaktayiz fakat sonuc olarak bu muzik her ne olursa olsun turk muzigidir…orta asya pentatonic ezgiler barindirmaktadir…ayni sekilde sende haklisin eseride ortaasya melodilerini barindirmakla birlikte parcanin makami dogal minor akorlari uzerine kurulmus yeden yarim ses degil tam ses olarak eserde karsimiza cikmaktadir..(yeden eser icinde karar gitmeyi saglayan 7. Derece ses demektir).bu eserin kaydinda bulunmustum.orhan babayla studyo asamasinda bu orta asya etkisinide  birebir  konusmustuk 1992de ari yapim studyosunda..bu muzige asla bir jazz muzigi diyemeyiz.cunku ne ritmik acidan ne makamsal acidan ne de melodik yapi itibariyle jazz muzigiyle alakasi yoktur..
o yillarda coksesli turk muzigi uzerine gerek Orhan babayla gerek rahmetli Ozer hocayla gerekse Ismet Topcu’yla kisisel istisarelerim olmustu..sonuc olarak onlarda turk muziginin standart bir sisteme donusmemesinden olusan sorunlar uzerine fikirlerde ortak noktada birlesiyorduk.mesela soyle ornek vereyim..ayni albumde resminle agladim adli eserde kullanilan klarnet sirf makamin yapisi ve calginin sarkidaki kullanilma itibariyle farkli sesten icra edilmis ve eserin sonunda klarnet asil makam olan saba makamini la sesinde bitmektedir.turk muzigi nazariyatini biraz bilen kisiler bu hadiseyi kolaylikla anlayabilirler.yinede baska deyimle soylersek bağlama calan arkadaslarimiz varsa parcanin bitis sesini eseri icra ettiklerinde gorebilirler..
turk muzigi ses sistemi makamsal yapisi itibariyle bagnaz gelenekcilere gore asla coksesli armonize edilemez…onlara gore hala usak  makaminda koma vardir akor nasil kurulur anlayisiyla hicaz makamina major diyen anlayis bana gore aynidir..kisir dongudur..batinin tampere sisteminde sesler tam ortadan bolunmesine karsilik turk muziginde 9a bolunsede sonuc itibariyle batinin akor sistemi bizim koma hesaplariyla karsilastirlirsa ortada inanilmaz bir matematik cikacaktir..fakat bizde gecmiste bagnaz turk muzikcilerle baticilar bir araya gelmedikleri icin ve hatta birbirlerine zit olduklari icin bu konuda bilimsel analizler olusmamistir…yine konservatuvarlara bakacak olursak dunyada kendi muzigiyle bati muziginin ayri okutuldugu bir sanat egitim sistemi malesef bizim ulkemizde vardir sadece..misir da kahire konservatuvari bu konuyu yillar once halletmislerdir…ayni sekilde azerbeycan muzigindede cokseslilik basarilmistir…bizde ise turk besleri denen bir durum vardir ki 4lu armoni uzerine kurulan 1 oktavdanbu konuda fazla atlamalarla yaptiklari aranjerlerde eserlerin orjinal yapisi bozulmus ortada ne turk muzigi neden bati muzigi diyebilecegimiz problemli ornekler yaratilmisti..ve turk halkinin kulagina aykiri dyebilecegimiz bizim isinamadigimiz bir tur..tabi kit um bunlarin bir cok nedeni var..metod eksikliginden tutun cumhuriyet donemi muzik politikalari ve turk muzigi konservatuvarlarinin gec acilmasi ve isbirligi olmamasida sebeplerin baslicalaridir…hala dunyada kullanilan 4 ana muzik sistemi vardir…cin-bati-hint-turk diye siralarsak cin muziginde pentatonic denen system icinden yarim sesleri atilmis do re fa sol la seslerinden ibaret batida ise bir oktav 12 esit araliga bolunmus  bir tam ses ikiye bolunerek 4.5 koma HINT sisteminde ise 22 esit parca ve her birine suruti denmekte bizde ise tanbur perdelerinden yola cikilmis bir tam ses 9a bolunmus ve her birine koma denen system uzerine oturtulmustur…bir cok  muhafazakar gelenekci turk muziginin cokseslilige uygun olmadigini savunurken bir cok eserde arpej sesleri atlamasi oldugu yuzlerce ornek vardir..arpej sesleri armoninin bir konusu oldugu icin ve akorun yapisini teskil ettigi icin bu manada onemlidir…konuyu toparlamak istiyorum ozetle…bati muzigi anlayisiyla bakacak olursak ya evde yoksan albumuyle aranje anlayisi farkli boyutlara gitmistir..ve bana gore eger donemlere ayirmak  gerekirse ya evde yoksan albumu bu anlamda bir donem noktasidir..gerek sev gonlunce yasa eseri olsun gerek hep boyle kal eseri olsun bu iki eserde o gune kadar yapilan en farkli kontrpuan ornekleri mevcuttur…bu iki eserde Turhan Yukselerin katkisi cok guzel yansimistir …turk muziginde olan makam dizilerinin icinde yer alan gocurulmus dizilerde mevcuttur…mesela saba makaminda cargah uzerinde zirguleli hicaz dizisi mevcuttur fakat biz bunu normal zirgule gibi asla duymayiz.
en basa donersek ben bati muzigini herkesten iyi bilirim diye bir cumleyi kullanacagina asla inanmiyorum cunku hala daha arastirmada oldugunu biliyorum Orhan babanin..belki ilerki albumlerde bahsettigimiz modulasyon ornegi gibi bizim turk muzigine ait olan makamlarin ard arda degismesi gibi ornekleri duyacagiz…belki bir bati senfoni denemesi o zaman duyabilecegiz yada batinin kendine has formalarinin turk muzigine uyarlamasini..
burda yazdigimiz yazilarda birinci derece amac bu muzigin bilimsel analizidir.bu konuda saniyorim biraz nazariyati ve bazi seyleri dogru aktarmak icin ehliyet gerekir.kas yapayim derken goz cikmamasi icin.burda herkes fikirlerini ortaya atabilir buna karsi olan yok ama muzik en bastan dedigim gibi bazi seylerde dunyada her yerde ayni diller ifade edilmektedir..konu cok genis ve yillarin kanayan yarasi oldugu icin bu konuda ki serzenisimi de dile getirmek istedim..

[mesutözşahin]

tatom kalemine sağlık:)

[49lukDIVAN]

ben bu konuda kendi konuşmasını dinlemiştim. " Batı müziğini çok iyi bilirim bir batı müzisyeni kendi dalı ve müzigi olduğu için doğal olarak onun yanında konuşmam ama konuşmam gerekirse gerekli gerekli cevabı veririz". Hem alçak gönüllülük hemde bende eksiksiz varım mesajı daha ne olsun....