Klasik Türk Şiirinde Orhan Gencebay

[levon10]

---

Ah gönlümün değerli dosları ah;

Ben diye yaşayan insanların, aslında kendini aldatmakta olduğunu, Gencebay'da biliyor... O manevi eğitimi aldığını defalarca izâh da bulundum... Ne hikmetse çoğunluk tarafından kabul görmedi... Şimdi bir kez daha haklı olmak gibi derdim yok... Gönülleri hoş tutalım gerisi boş anlayışında olmaktır asl olan...

İşte bunları daha 10'lu yaşlarda kavrama isteği en sevdiğim beste ile beni karşılaştırdı... Üstadın felsefesi hayatımın temeli oldu... Bu sebepledir ki ''YOKLUK'' bestesini daima sıkıntılarda söyledim ve önüme rehber koydum... ''YOKLUK'' bestesini iyi anlamak gerek..

Zîra;
Gencebay ruhunun nabzı bu bestededir diye sitemizde sık sık anlattığım oldu... O nedenle bende bir numara ''YOKLUK'' tur.
Var olan hiç birşey yoktur, sanısı vardır... Var olan sadece bize her yerde görünen Vechi olandır...

Ruhu anlamadan huy anlaşılmaz... Saygılarımla levon10

NOT: Aşağıda konu hakkında açıklamalarımı destekleyen mâlum yazıdan değerli bir kesit vardır... Bu kesit Gencebay'cılığın çıkış ve doruk noktasını oluşturmaktadır... Kanaatim bu yöndedir...

Kesit:
Divan şairleri İslamî ve tasavvufî düşüncelerden yola çıkarak dünyayı bir gurbet yeri olarak görürler. Onlara göre asıl vatan ahiret hayatıdır. Bu nedenle asıl vatanından uzak olan insanoğlu, bu gurbet evinde nefsi arzularını bir kenara bırakmalı, kanaat etmesini bilmeli ve bu dünyada bir misafir gibi davranmalıdır. Misafir, nasıl umduğunu değil bulduğunu yerse, insanoğlu da elindekiyle yetinmelidir:

Dâr-ı gurbette fakîr olmak ganîmetdür bize

Cânib-i Hakdan kanâat ulu ni’metdür bize

Aynı şair bir başka beytinde, insanoğlunun dünyaya gelirken hiçbir şey getirmediğini, dünyadan giderken de yine hiçbir şey götüremeyeceğini söyler:

Âdemoğlu âleme uryan gelir uryan gider

Nâle vü efgân ile giryân gelir giryân gider

İnsanoğlu bu dünyaya para, mal-mülk, makam, şan, şöhret vb. nefse hoş gelebilecek şeylere ulaşmak için gelmemiştir. Çünkü bunların vereceği mutluluk geçicidir. Asıl mutluluk sevmektir, sevgili uğrunda ıstırap çekmektir:

Sanman ki taleb-i devlet ü câh etmeğe geldik

Biz âleme bir yâr için âh etmeğe geldik

Orhan Gencebay, şairlerimizle hemen hemen aynı duygu ve düşünceleri paylaşır. Ona göre de insan bu dünyada bir misafirdir; doğarken bir şey getirmediği gibi, ölürken de bir şey götüremeyecektir. Esas mutluluk dünyaya karşı hırs beslemek değil, sevmek, bir gönülde yer etmektir:

Görmedin mi dünya hırsın kurbanıdır,

Sen de bir hırsına mağlup oluyorsun,

Dünya gurbetinde birer misafiriz,

Doğarken ne getirdin, ne götürüyorsun?

Mutluluk hırstan uzak olabilmektir,

Mutluluk bir gönülde bir aşk demektir,

Ömrün ilk adımları sevgiyle başlar,

Mutluluk nefret değil, sevebilmektir.

[e-selcuk]

Bastan sona okudum. Guzel bir arastirma olmus. Arkadaslarin da dedigi gibi Gencebay i sadece sosyolaglarin arastirip analizler cikarmasi yeterli degil. Gencebayin yaptigi butun icraatler universitelerde ders olarak yeni nesile ornek teskil etmesi gerekirken, O' nu sadece albumlerinden ve katildigi programlardan takip etmek zorunlulugu ne kadar hazin.

[mericoz]

Çok güzel bir makale olmuş. Teşekkürler. Söylenmesi gerekenler farklı bir yönden ve olağanüstü anlatılmış. Çok beğendim.

[BATAN_DÜNYA]

(Bu makale, Turkish Studies / Türkoloji Araştırmaları Dergisi'nde yayımlanmıştır) alıntıdır.

Bu makaleyi sadece birrr kişi yazmamış olmalı kişi ismi yazılmadığına  göre...

[ertugrul55]

Makalenin orijinaline yayınlandığı dergiden baktım. Orhan Gencebay'ın şarkılarındaki kaliteyi bilimsel bir üslupta mükemmel bir şekilde kaleme alan sayın hocamız Yrd. Doç. Dr. Muhammet Kuzubaş'a teşekkür ediyoruz.